Wat is obstipatie door pijnmedicatie?

Wat is obstipatie door pijnmedicatie?

Als je zware pijnstillers gebruikt, ook wel pijnmedicatie of opiaten genoemd, kun je last krijgen van bijwerkingen. Je kunt bijvoorbeeld moeite krijgen met poepen. Je darmen raken verstopt. Dit heet obstipatie. Obstipatie is één van de meest voorkomende bijwerkingen van pijnmedicatie.1 Tot 8 op de 10 patiënten die voor chronische pijn worden behandeld met pijnmedicatie, heeft last van obstipatie.2 Voorbeelden van pijnmedicatie zijn: morfine, oxycodon, fentanyl en tramadol. Deze pijnstillers vertragen de werking van je darmen. Daardoor krijg je moeite om naar de wc te gaan: je hoeft minder vaak waardoor je buikpijn kunt krijgen. Ook is je ontlasting hard en droog. Daardoor doet poepen pijn. Als je last krijgt van obstipatie door pijnmedicatie, gaat dat niet vanzelf over.3

Hoe ontstaat obstipatie door pijnmedicatie?

Als je iets eet of drinkt, belandt het in je maag. Van daaruit gaat het naar de darmen. De darmen nemen de voedingsstoffen op. Wat overblijft, zetten de darmen om in ontlasting. Het gebruik van pijnmedicatie verstoort de werking van je maag en darmen. Dit kan leiden tot:3 

  • minder activiteit van je darmen. Hierdoor blijft de ontlasting langer in je darmen dan normaal. 
  • hardere en drogere ontlasting. 
  • harder moeten persen om de ontlasting eruit te krijgen.

Hoe weet je of je obstipatie hebt?

Bij verstopping heb je moeite om naar de wc te gaan. Maar er zijn ook andere signalen die erop wijzen dat je misschien last hebt van obstipatie door pijnmedicatie. Bijvoorbeeld:4,5 

  1. pijn in de buik; 
  2. harde, droge stoelgang; 
  3. hard moeten persen (om de stoelgang op gang te brengen); 
  4. onvolledige ontlasting. Het gevoel dat je nog niet klaar bent; 
  5. opgeblazen gevoel en uitgezette buik; 
  6. misselijkheid en braken; 
  7. vermoeidheid.

Obstipatie kan een grote impact hebben op je leven. Behalve de lichamelijke klachten kun je ook last ervaren op andere vlakken.6 Je krijgt bijvoorbeeld moeite om je dagelijkse activiteiten uit te voeren, naar je werk te gaan of af te spreken met vrienden en familie.

Obstipatie? Praat erover!

Praten over poep is niet makkelijk. Laat staan met je (huis)arts of medisch specialist. Toch is het heel belangrijk om je klachten te melden. Er zijn namelijk meerdere behandelmogelijkheden om je klachten te verlichten, of zelfs te verhelpen. Ook is er geen reden om je te schamen. Verstopping komt vaak voor bij mensen die zware pijnstillers gebruiken en gaat niet vanzelf over.


Doe de obstipatietest

Twijfel je of jij last hebt van obstipatie door pijnmedicatie? Doe dan de obstipatietest! Beantwoord een aantal korte vragen en krijg inzicht in jouw klachten. Ook krijg je advies passend bij jouw situatie. 


 


[1] Kalso E, Edwards J, Moore R et al. Pain. 2004; 112:372-380. 

[2] Bell TJ, Panchal SJ, Miaskowski C, et al. Pain Med. 2009;10:35–42. 

[3] Farmer AD, Drewes AM, Chiarioni G et al. United European Gastroenterol J. 2019;7:7-20. 

[4] De Graeff A, Krol R.J.A, Obstipatie, Landelijke richtlijn, Versie: 2.0, 2009: 4-5. 

[5] Diemel JM, Van den Hurk APJM, Muris JWM et al. NHG-Standaard Obstipatie. Huisarts Wet 2010;53(9):484-98. 

[6] Rauck RL, Hong KJ and North J. Pain Pract. 2017;17(3):329-335.

Wat kun je doen tegen obstipatie door pijnmedicatie?

Obstipatie kan een grote invloed hebben op je leven. Gelukkig hoef je niet rond te blijven lopen met obstipatieklachten. Om te beginnen kun je zelf dingen doen.